< VORIGE WEEK <

ARCHIEF

> VOLGENDE WEEK >

WEEKLOG 49

2005

Wie me kent, weet het al langer: in de decembermaand ga ik volledig overboord. Thonis, de arme schat, heeft een hartgrondige hekel aan de feestdagen en ook aan een puberende Masha is het gekneuter schijnbaar niet besteed, maar ik laat mij door zulke kleinigheden niet weerhouden.

Niet dat ik me nu te buiten ga aan extreem overdadige versiering of schranspartijen; het sleutelwoord is bewerkelijk. Zo houd ik de boom dit jaar pre-industrieel simpel (hetgeen ook een stuk milieu-vriendelijker is) en versier hem met koekjes, noten, gedroogde vruchten en strooien sterretjes.

De enige post-industriële verleider die ik niet kon weerstaan was Anthon Berg met zijn likeur-gevulde chocoladeflesjes voor in de boom...

Picture this: tweede kerstdag bij Sonja thuis, eind jaren negentig. Aanwezig: Sonja met moeder en zoon, Cath met moeder en dochter. Onze moeders wisselen recepten uit. Nee, geen culinaire, maar farmaceutische. Het wordt alras een middagje medisch allerlei: "Hebt u ook zo'n last van xxx?"... "Wat gebruikt u dan tegen yyy?"... Doet uw zzz ook zo'n vre-se-lij-ke pijn?"... "Jahaa, vooral 's nachts!"...

Sonja probeert het gesprek een andere wending te geven door de verschillende gerechten van de aanstaande feestdis op te sommen. Maar de één mag dit niet hebben van de dokter en de ander lust dat niet. Zucht.

In arren moede geeft Sonja ons alvast een plak van haar kerstcake bij de thee. Een dikke plak, want aan onze eetlust valt nu toch weinig meer te bederven. En zie, o wonder! De beide oma's worden vrolijk! Zij vergeten hun doktersvoorschriften en eten dingen die ze eigenlijk niet lusten - met smaak!

Het geheim? De gedroogde vruchten voor deze cake (rozijnen, al dan niet aangevuld met abrikozen) worden al weken van tevoren in de rum gezet. Volgens het recept is een periode van tien dagen genoeg, maar Sonja maakte daar een paar weken van, zodat de met rum volgezogen rozijnen opzwollen tot hun oorspronkelijk druiven-volume.
 

There’s nought, no doubt,
so much the spirit calms
As rum and true religion.

(Lord Byron)

Vandaag was het rondbrengen van de post een (letterlijk) zware klus omdat ik iedereen die geen sticker op de brievenbus had moest voorzien van het (50 bladzijden) dikke, glossy decembernummer, geheel in kleur,  van het kwartaalblad "NUON-Altijd - een magazine vol energie".

Onder ingewijden staat dit soort rommel bekend als een loyalty instrument. De minder ingewijden hebben nog steeds niet door dat dit gezellige reclamepakket een sigaar uit eigen doos is - ze betalen er zelf voor. Net als voor de sponsoring van niet door henzelf geselecteerde sportieve en culturele instellingen.

Dit ergert me al jaren (in 2002 schreef ik er een speedsonnet over) maar zo langzamerhand begin ik me te bezinnen op hardere actie.

Natuurlijk hebben we een Consumentenbond, Goede Waar & Co (een vereniging voor mens-, dier- en milieuvriendelijk consumeren),  om maar wat te noemen, maar ik kan nergens een vereniging vinden die de (in)koopkracht bundelt. Jammer, want als kritische consumenten één front vormen zijn ze (om in het economisch kotsjargon te blijven) een "speler van belang" op een markt vol kostbaar loos geschreeuw.

Voor zover ik weet (maar er zijn vast experts die het beter weten; die worden dan ook van harte uitgenodigd om te reageren) hebben alleen aandeelhouders een stem in de bedrijfsvoering. Consumenten hebben in theorie ook wel invloed (als men massaal wegblijft bij IKEA na berichten over kinderarbeid bij de toeleveringsbedrijven heeft dat zeker consequenties), maar die blijft volgens mij beperkt tot het koopgedrag. En koopgedrag is niet georganiseerd.

Kortom, als IKEA vervolgens een reclamecampagne met een sociaal gezicht lanceert, of Shell in al zijn spotjes koraalvissen laat rondzwemmen, is de gemiddelde consument al snel weer op een dwaalspoor gebracht. Tegen het gemiddelde media-bombardement van een multinational is tegenwoordig immers geen kritisch kruid meer gewassen.

Anders wordt het volgens mij als een groep consumenten zich verenigt op basis van een aantal stellingen. Bijvoorbeeld: wij kopen energie bij u in mits deze duurzaam is, mits deze op een mens- en milieuvriendelijke manier gewonnen wordt, mits u geen geld uitgeeft aan reclame, topsalarissen of overdadige statussymbolen voor uw bedrijf en / of management zoals grote auto's of patserige kantoorkolossen.

Hoe ver je daarin kunt gaan hangt af van de grootte van de groep. Als je een paar miljoen vaste klanten in je organisatie verenigt, biedt dat een bedrijf meer garanties dan een kostbare reclamecampagne.

Het lijkt me de moeite van het onderzoeken waard: Hoeveel groter wordt de prijzenpot van de Staatsloterij als ze die smakeloze televisie-show laten vallen? En welk bedrijf bood gedupeerden van hun administratieve chaos ook al weer een bloemetje aan? Had dat geld niet beter besteed kunnen worden aan het opschonen van die wanpresterende incasso-afdeling?

En nu we toch bezig zijn: Hoeveel geld komt er vrij voor daadwerkelijke investeringen in de leefbaarheid als mijn stadsdeel en mijn woningcorporatie geen geld meer verspillen aan hun dure buurtpromatieblaadje "De Wereldwijkkrant" (gefinancierd uit Europese subsidies) dat verspreid wordt in een oplage van 14.000 exemplaren, alsmede alle reclamebureaus die onoverzichtelijke propagandistische websites voor ze ontwerpen? Zal ik (mij beroepend op de Wet Openbaarheid van Bestuur) eens gaan informeren wat die onzin allemaal kost?

Kom, laten we eens een vuist maken tegen die wassen neuzen-industrie. Stop frontin' now! Wie mee wil brainstromen mailt me hier. Bij voldoende belangstelling zet ik mijn kruistocht voort.

"Mantelzorg"

Het lijkt bijna in het verlengde van het bovenstaande te liggen, de discussie die heden is losgebarsten op het Contrabas-weblog naar aanleiding van het nieuwsbericht dat Ilja Leonard Pfeijffer afstand heeft genomen van Poëzieclub met een (open) brief waarin hij onder meer schrijft:

"Als mede-oprichter en redacteur van Awater word ik de afgelopen weken in toenemende mate in verlegenheid gebracht door de reclamecampagne van de Poëzieclub. Het gaat om een substantieel bedrag dat wordt gespendeerd aan promotie-activiteiten. Het gaat om een bedrag dat het tijdschrift Awater eenvoudig drie jaar zou kunnen laten bestaan."

Ook hier weer wint de prestige op korte termijn het van de functionaliteit op lange termijn. Dat is geen onderscheidend kenmerk van Poëzieclub, maar een epidemische volksziekte. Het motto van onze maatschappij lijkt:

"Liever vuurwerk afsteken dan de kachel brandend houden."

Natuurlijk is dit een geldige reden om je abonnement op te zeggen, maar toch zou ook in dit geval collectieve pressie mooier zijn. Laat een doorslaggevende groep abonnees zeggen: "Wij blijven lid, mits..." en een significante groep aspirant-abonnees zeggen: "Wij worden lid, mits..." - bijvoorbeeld:

• mits u zich van beschamende reclamecampagnes onthoudt

• mits u uw redactieleden passend beloont

• mits wij inzage krijgen in het door u gevoerde financiële beleid

• en ga zo maar door

Jahaa, ik weet het wel, abonnees zijn geen stemgerechtigde leden.

Maar ze hebben wel een stem, toch?

Mannheim Steamroller:

Christmas
 

Sonja's Kerstcake

GRATIS
brievenbussticker

Gisteren vond in Perdu een middag over poëziekritiek plaats onder de titel "Kritiek op de kritiek" met Bas Belleman, Maarten Doorman, Piet Gerbrandy, Hagar Peeters, Thomas Vaessens en Joost Zwagerman.

Ik ben vervelend tijdens dit soort gelegenheden. Ik voel mij niet op mijn gemak in groepen en tijdens forumdiscussies zit ik op de tribune te mopperen als een dementerende oude dame of te foeteren als een GTS-lijder.

Zo maakte ik me ontzettend druk toen, na een inventarisatie van de klachten aangaande de huidige poëziekritiek (waarbij alle schrijvers zich in meer of mindere mate distantieerden Peeters' feministisch getinte overwegingen) Zwagerman dit samengevatte met de conclusie dat ze het allemaal wel zo'n beetje met elkaar eens waren "behalve dan over die vrouwenmishandeling, ha ha". Zulke 'lollige' opmerkingen schreeuwen om lik-op-stuk. Op zo'n moment wens ik hartgrondig (en soms hardop) dat Hagar haar Joli-Coeur-mimiek achterwege laat en keihard terugbekt: "Niet badineren, Zwagerman!" - op het risico af dat men haar de rest van haar leven voor bitch verslijt. Het zij zo. Emancipatie heeft een prijs.

Na afloop drink en rook ik steevast te veel (let wel: ik ben in principe gestopt met roken dus één sigaret is al te veel, alcohol verdraag ik zeer slecht dus de grens ligt bij twee glazen...) en val mensen lastig. Piet Gerbrandy bijvoorbeeld. Hij heeft namelijk het volste recht om mijn bundel "volkomen overbodig" te vinden, maar dat wil ik dan wel graag gemotiveerd zien. En aangezien hij de beroerdste niet is (die indruk had ik allengs al gekregen, anders had ik het hem nooit gevraagd) heeft hij me toegezegd zijn argumenten voor me op schrift te stellen.

Tot slot, bij wat napraten met Hagar Peeters, Carla Boogaards en Maarten Doorman meende Hagar dat vrouwelijke dichters nog altijd minder status hebben dan mannelijke. Er zouden bijvoorbeeld, wanneer er namen der "groten" werden aangehaald, altijd meer mannelijke dan vrouwelijke namen vallen.

Carla opperde dat dit veroorzaakt wordt door het feit dat er historisch gezien nu eenmaal meer mannelijke dichters gepubliceerd en besproken zijn dan vrouwelijke.

Maarten zei toen dat dit verschil inmiddels wel rechtgetrokken is; in zijn tijd als recensent had hij altijd gepoogd evenveel aandacht aan mannen als aan vrouwen te schenken.

Waarop ik mijn nek uitstak en beweerde dat de longlist voor de Publieksprijs 2005 waarschijnlijk toch nog steeds een significant verschil tussen mannen en vrouwen te zien zal geven...

(wordt vervolgd)